**بەران** لە زمانی کوردی واتای **نێرەی مەڕ** (نێرەی مەڕ و مەیشک) دێت، کە بە عەرەبی پێی دەوترێت **الكبش** و بە ئینگلیزی **Ram**.
بەران نێرەی مەڕە و یەکێکە لە ئاژەڵە گرنگەکانی کێڵگە و گوند. بەران زۆرجار جەستەیەکی بەهێز هەیە و شاخەکانی گەورە و لوولن. چەندەها جۆری هەیە کە شاخیان زۆر گەورە و جوانە و هەندێکشیان بێ شاخن.
بەران لە وەرزی زاوزێدا ڕۆڵێکی گرنگ دەبینێت، چونکە بۆ زادەکردنی مەڕ بەکاردێت. هەروەها، لە هەندێک کلتوور و نەریتدا بەران هێمای هێز، ئازایەتی و قوربانییە. لە کوردستانیش خەڵک بە تایبەتی لە جەژنی قورباندا گرنگی بە هەڵبژاردنی بەرانێکی باش دەدەن.
بەرانەکان پێویستیان بە خواردنی گونجاو، ئاوی پاک و چاودێری تەندروستی هەیە تاکو بەهێز و ساغ بمێنن.
تایبەتمەندییەکانی بەرانی کوردی
جەستەی بەهێز: بەرانەکان زۆرجار گەورەتر و قورسترن لە مەڕەکان-مەیشکەکان.
شاخی لوول و گەورە: زۆرێک لە بەرانە کوردییەکان شاخی قورس و لوولیان هەیە کە جوانی و هێزیان نیشان دەدات.
دەنبەڵی-دووگ-دوونگی قورس: نەژادی عەواسی بە دەنبەڵی گەورە ناسراوە، کە هەندێک جار شوێنی هەڵگرتنی وزە و چەورییە.
بەرگری لە گەرما و وشکەساڵی: ئەم نەژادە باش دەتوانێت خۆی لەگەڵ کەشی گەرم و ناوچە وشکەکان بگونجێنێت.
گرنگی ئابووری:
گۆشت: گۆشتی بەرانی کوردی لەلایەن زۆر کەسەوە بە خۆشترین جۆری گۆشت دادەنرێت.
شیر: مەیشکەکانی-مەڕەکانی ئەم نەژادە شیری باش دەدەن، کە بۆ دروستکردنی ماست، پەنیر و ڕۆن بەکاردێت.
پەشم-خورییەکەیان: خوریەکانیان لە هەندێک ناوچەدا بۆ چنینی جل و بەرگ و بەرهەمی دەستی بەکاردێت.
لە کلتووری کوردیدا:
بەران لە کلتووری کوردیدا هێمای:
هێز و ئازایەتی،
دەوڵەمەندی و سامانی ماڵداری،
و لە هەندێک بۆنەدا هێمای قوربانی و بەخشینە.
هەروەها، لە هەندێک ناوچەی کوردستان پێشبڕکێی بەران و هەڵبژاردنی بەرانی جوان و بەهێز وەک نەریتێکی کۆن هەبووە.
Comments
Post a Comment