زۆربەی شیکارییە سیاسی و ئەمنییەکان ئەوە پیشان دەدەن کە تورکیا زۆر بە ئەگەرەو پشتیوانی لە پاراستنی یەکپارچەیی ئێران بکات، نەک لە هەوڵێک بۆ دابەشبوونی.
هۆکارە سەرەکییەکان بریتین لە:
1. *ترسی لە دروستبوونی دەوڵەتێکی کوردی*
تورکیا بڕوای وایە ئەگەر لە ئێران ناوچەیەکی سەربەخۆی کوردی یان دەوڵەتێکی کوردی دروست بێت، ئەوە کاریگەری لەسەر کوردەکانی خۆی دەبێت و داواکارییە نەتەوەییەکان لە ناوخۆی تورکیا بەهێزتر دەکات. بۆیە لە ماوەی چەند دەیەی ڕابردوودا، ئەنقەرە بە گشتی دژی هەر گۆڕانکارییەک بووە کە ببێتە هۆی دابەشبوونی وڵاتانی دراوسێ.
2. **پرسی PKK و PJAK**
تورکیا PJAK بە نزیک لە PKK دەزانێت، و هەردووکیان بە ڕێکخراوی تیرۆریستی دادەنێت. بۆیە ئەگەر ئەو گرووپانە لە ئێران هێز و دەسەڵاتی زیاتر بەدەست بهێنن، لە دیدی ئەنقەرە مەترسییەکی ڕاستەوخۆ بۆ ئاسایشی نیشتمانی تورکیایە.
3. *پاراستنی هاوسەنگی ناوچەیی*
تورکیا، هەرچەندە لە زۆر بابەتدا لەگەڵ ئێران ناکۆکە، بەڵام زۆرجار پێی وایە ڕووخانی دەوڵەتی ئێران دەکرێت ببێتە هۆی شەڕی ناوخۆ، هاتنی پەنابەران، وە ناڕەحەتییە ئەمنییەکان لە سنوورەکانی.
4. **بەرژەوەندییە ئابووری و دیپلۆماسییەکان**
ئێران و تورکیا، سەرەڕای ناکۆکییە سیاسییەکان، لە بازرگانی، وزە، وە گواستنەوەی کاڵاکان پەیوەندییەکی گرنگیان هەیە. هەروەها هەردوو وڵات زۆرجار لە دژی هەندێک هەڕەشەی هاوبەش هاوکاری دەکەن.
5. **سیاسەتی فەرمی تورکیا**
وەزارەتی بەرگری تورکیا لە چەند راگەیەنراوێکدا دووبارە کردووەتەوە کە تورکیا "پارێزگاری لە یەکپارچەیی خاکی وڵاتانی دراوسێ دەکات" وە ئەو گرووپانەی "جیاوازیی نەتەوەیی" پەرەپێ دەدەن بە هۆکاری نائارامی ناوچە دەزانێت.
لە هەمان کاتدا، پێویستە جیاوازی لەنێوان **پشتیوانی لە ڕژێمی ئێران** و **پشتیوانی لە یەکپارچەیی ئێران** بکرێت. تورکیا لە زۆر بابەتدا لەگەڵ ڕژێمی ئێران ڕکابەری هەیە (لە سووریا، عێراق، وە هەندێک بابەتی ناوچەیی)، بەڵام ئەو ڕکابەرییە بە واتای ئەوە نییە کە ئەنقەرە خوازیاری ڕووخانی دەوڵەتی ئێران یان دروستبوونی دەوڵەتێکی کوردی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بێت. لە شیکردنەوەی زۆربەی پسپۆڕان، تورکیا ئەو دوو دۆخە بە مەترسی بۆ بەرژەوەندییە ئەمنییەکانی خۆی دەزانێت.
Comments
Post a Comment