سوودەکانی داری ئاسپن (Aspen) بۆ ئاژەڵ و مەڕومەڵات بەم شێوەیەیە:
١. ئازارشکێنی سرووشتی و دژە هەوکردن:
کاتێک مەڕ گەڵای ئاسپن دەخوات یان توێکڵی دارەکە دەڕنێتەوە، لەشیان ماددەی سالیسین (Salicin) دەگۆڕێت بۆ سالیسیلیک ئەسید (Salicylic Acid). ئەم ماددەیە وەک ئازارشکێنێکی سرووشتی و سووک و دژە هەوکردن کار دەکات، و یارمەتیدەرە بۆ کەمکردنەوەی ئازاری ئاسایی، ئاوساوی، یان ماندوێتیی لەشی ئاژەڵەکە.
٢. کرۆمکوژی سرووشتی (تانین):
گەڵاو لقی داری ئاسپن ماددەی *تانینی خەست (Condensed Tannins)*ی تێدایە. تانین بە پرۆتینەکانەوە دەنوسێت و سووڕی ژیانی تەفەیلی و کرمەکانی ناوزگ (وەک کرمی گەدە) تێکدەدات. ئەگەرچی شوێنی دەرمانی تایبەتی کرم ناگرێتەوە لە کاتی تووشبوونی زۆردا، بەڵام خواردنی گەڵای ئاسپن بە شێوەیەکی سرووشتی ڕێژەی کرمی ناوزگ کەم ڕادەگرێت.
٣. بەهای خۆراکی بەرز:
مەڕ زۆر حەز بە خواردنی گەڵای درەخت و دەوەنەکان دەکات (زۆرجار زیاتر لە لەوەڕی ئاسایی). گەڵای ئاسپن بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر بەهادارە:
پرۆتین: گەڵای فرێش ١٠% تا ١٥% پرۆتینی خاوی تێدایە، کە هاوشێوەی وێنەی باشی یۆنجەیە (عەلەف)ە.
هەرسکردن: لقی تازە و گەڵاکانی زۆر ئاسان هەرس دەکرێن و ئاژەڵ بە خۆشییەوە دەیانخوات.
خاڵێک کە دەبێت ئاگاداری بیت ئەمەیە: چونکە توێکڵی دارەکە ماددەی سالیسین و کاربۆهیدراتی تێدایە، ئەگەر لێیان بگەڕێیت مەڕ بە ئاسانی توێکڵی دارەکە تا سەر دارە ڕووتەکەی دەڕنێتەوە. ئەگەر داری ئاسپنی زیندووت هەیە لەسەر زەوییەکەت و دەتەوێت بیپارێزیت، ئاژەڵەکان بە خواردنی بازنەیی دەوری قەدی دارەکە (Girdling) دارەکە دەکوژن. چاکترین ڕێگا ئەوەیە لقی بڕاوەی پێ بپێورێت یان بە شێوەیەکی کۆنتڕۆڵکراو ڕێگەیان پێ بپێدرێت لێی بخۆن.
%20%DA%86%20%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D9%87%DB%95%DB%8C%DB%95.png)
Comments
Post a Comment